HÔN NHÂN:5 CÁCH ĐỂ CHIA TÀI SẢN CHUNG VỢ CHỒNG NHƯ CHIA CỔ TỨC CÔNG TY

HÔN NHÂN:5 CÁCH ĐỂ CHIA TÀI SẢN CHUNG VỢ CHỒNG NHƯ CHIA CỔ TỨC CÔNG TY
  • Bài viết của Luật sư Lê Vinh, Trưởng Văn phòng Luật sư Chương Dương, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội -
  • Việc chia tài sản chung vợ chồng nên được thỏa thuận và ghi thành văn bản
    Việc chia tài sản chung vợ chồng nên được thỏa thuận và ghi thành văn bản
Cặp vợ chồng nào khi ra tòa ly dị cũng biết luật chia đôi tài sản chung, nôm na là 50 – 50. Tuy vậy, không phải ai cũng biết việc cưa đôi không dễ dàng. Kể cả với thẩm phán già đời nhất. Không dễ là vì cũng theo luật, ai đòi chia tài sản phải đóng tạm ứng án phí, khoảng 2,5% giá trị mình đòi. Thời gian xem xét chia tài sản chung vợ chồng khoảng 6 – 8 tháng, có thể hơn, chỉ ở một cấp tòa quận, huyện. Thực tế giống như các vụ án dân sự, các bên không ai chịu thua dễ. Kiểu gì cũng phải chống án. Tòa tỉnh, thành phố mất thêm khoảng 2 – 4 tháng nữa để xử. Xử xong thì cũng chỉ án giấy. Người thắng kiện lại mất thời gian để thi hành án. Vì vậy để nhận phần tài sản của mình sau khi được tòa cưa đôi, vợ chồng quá tốn kém. Tài sản hao hụt đúng như câu chuyện tấm da lừa.
Nhưng mà vợ chồng nhận được tấm da lừa co rút còn may. Có nhiều vụ cả chục năm tài sản chung hai người vẫn đắp chiếu, không chia nổi. Đó có thể là đất đã có Sổ Đỏ. Trong khi xung quanh người ta xây nhà, kinh doanh chộn rộn, bãi đất rộng ngày trước giờ thành phố xá, vẫn tồn tại một diện tích đất ở chỗ đẹp nhất chỉ có cỏ dại mọc.
Tình trạng khó phân chia tài sản chung như vậy có nguyên nhân vợ chồng thiếu hiểu biết pháp luật, lại không có luật sư hướng dẫn. Về phía luật sư mà xét, từ hồi học trường luật, họ đã được học các môn luật. Hết môn luật dân sự đến môn luật kinh tế, hết môn luật đất đai đến môn luật hôn nhân gia đình. Trong đầu ông bà luật sư đã có sự chia tách tự nhiên các điều khoản luật. Không mấy ai nghĩ rằng đối với việc chia tài sản chung trong hôn nhân, người ta có thể áp dụng luật công ty, nghĩa là chuyển từ cái thứ được gọi là sở hữu chung hợp nhất sang sở hữu chung theo phần.
Tài sản vợ chồng có trong hôn nhân là sở hữu chung hợp nhất. Vì vậy luật chia 50 – 50 được áp dụng. Tài sản của một công ty hình thành từ vốn góp các thành viên. Các thành viên được ăn chia, có quyền quyết định theo tỷ lệ vốn góp. Luật chia tiền lời có thể là 95 – 5, 90 – 10, 65 – 35, 51 – 49… Để chia như vậy, các thành viên cần làm rõ cách chia từ khi công ty mới hoạt động.
Khi chia tài sản chung vợ chồng, hoàn toàn có thể chia như thể thành viên hay cổ đông công ty chia lợi nhuận. Điều này áp dụng với các dạng tài sản phức tạp mà vợ chồng hình thành trong thời kỳ hôn nhân. Ví dụ:
-Quyền khai thác mặt bằng, thương hiệu: Vợ chồng thuê một mặt bằng đẹp, nhiều người qua lại và hình thành một thương hiệu bánh mỳ có tiếng chẳng hạn.
-Quyền điều hành công ty gia đình: Trong thời kỳ hôn nhân, vợ chồng cùng thành lập, tham gia điều hành một công ty hiện đang có nhiều hợp đồng.
-V.v…
Ngay cả với tài sản đơn giản, đứng tên riêng vợ hay chồng, hoàn toàn có thể áp dụng nguyên tắc chia lợi nhuận kiểu công ty. Ví dụ nhà là tài sản của chồng, nhưng vợ là người nuôi con. Trường hợp này hoàn toàn có thể đem một phần nhà cho thuê để vợ hưởng phần thuê đó.
Một số chia sẻ khi phân chia tài sản chung vợ chồng, nhất là với những tài sản khó chia hay không nên chia:
1/Xác định phương châm xuyên suốt của cả hai vợ chồng là thỏa thuận, thương lượng chia tài sản chung. Điều này tránh được chi phí tốn kém, đảm bảo có tài sản nhanh nhất. Đề cao lý trí. Gạt bỏ tự ái, sân hận khi chia tài sản.
2/Chia tài sản chung vợ chồng trước tiên bằng cách liệt kê, thống nhất với nhau về các tài sản cần chia, từ dễ chia như tiền tiết kiệm đến khó chia như các quyền nói ở trên. Ưu tiên chia các tài sản dễ trước.
3/Với các tài sản khó chia, cần nắm vững nguyên tắc là đảm bảo tính toàn vẹn, tính kinh tế, đề cao hiệu quả khi chia, đảm bảo tiến trình sản xuất kinh doanh bình thường. Từ đó có phương án chi phù hợp. Xác định phần của mỗi người như là người góp vốn vào công ty, sau đó xác định nguyên tắc, cách thức ăn chia lợi tức từ khai thác tài sản như đối với tài sản chung theo phần cũng là gợi ý tốt.
4/Vợ chồng khó ngồi nói chuyện với nhau về chia tài sản trong thời kỳ hôn nhân thì nên qua trung gian là luật sư mỗi bên. Giải quyết từng vấn đề khi chia tài sản. Ghi thành văn bản, với nội dung quan trong như cách khai thác tài sản, phần mỗi người, cách tính lợi, cách chia…
5/Thỏa thuận phải được thực hiện. Xác định tiến độ phân chia tài sản trong văn bản thỏa thuận. Việc thực hiện nên có trung gian là luật sư giám sát. Nên ghi nhận vấn đề và kịp thời bàn bạc sửa chữa các bất cập.