HÌNH SỰ:CÓ THỂ NHẬN TỘI Ở SƠ THẨM,KÊU OAN Ở PHÚC THẨM KHỔNG?CÁCH LÀM

HÌNH SỰ:CÓ THỂ NHẬN TỘI Ở SƠ THẨM,KÊU OAN Ở PHÚC THẨM KHỔNG?CÁCH LÀM
  • Bài viết của Luật sư Lê Vinh, Trưởng Văn phòng Luật sư Chương Dương, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội -
  • Một phiên tòa giám đốc thẩm xử trường hợp nhận tội sau đó có đơn kêu oan
    Một phiên tòa giám đốc thẩm xử trường hợp nhận tội sau đó có đơn kêu oan
          Việc xét xử hình sự diễn ra trên hai cấp: Sơ thẩm và phúc thẩm. Khi có kháng cáo hay kháng nghị, phiên tòa phúc thẩm mới được mở, hoặc ở cấp tỉnh thành phố, hoặc ở cấp cao. Theo luật, bị cáo có thể kháng cáo lên phúc thẩm tùy theo ý mình, không bị hạn chế phạm vi kháng cáo. Điều này nghĩa là bị cáo có thể xin giảm nhẹ hình phạt hoặc kêu oan. Cũng theo luật, ngay cả khi chỉ xin giảm nhẹ hình phạt thì tòa cấp trên cũng có thể giải oan cho bị cáo nếu có cơ sở.
          Một bị cáo nhận tội ở sơ thẩm vẫn có thể chống án. Tại phúc thẩm, bị cáo thường tiếp tục nhận tội và xin giảm nhẹ hình phạt. Đã nhận tội ở sơ thẩm thì không ai nói “ tôi vô tội “ ở phúc thẩm. Tâm lý buông bỏ, chấp nhận xong chuyện, không dám cãi là thứ chi phối bị cáo làm như vậy.
          Tuy vậy, bị cáo nhận tội vẫn có thể kêu oan. Ví dụ thực tế: A, B, C từ tỉnh xa lên Hà Nội làm nghề tự do ( xây dựng, khuân vác, dọn dẹp… ). D và E là hai người làm ăn chung, D biết E nhập một số màn hình, linh kiện điện tử cũ, đã để trong một cái container tập kết ở một bãi đất được người chủ đất cho thuê. D thuê A, B, C đến để khuân vác hàng lên ô tô tải. Việc này diễn ra vào 22 h đêm. Lúc A, B, C đến nơi thì nhóm bạn của D đã phá khóa container. Sau đó, E tố cáo D lấy cắp hàng. A, B, C bị tòa án xử tội trộm cắp cùng với D. Tòa cho rằng A, B, C phải biết hành vi của mình là tiếp tay cho D, vì đêm tối, thấy người ta phá khóa container mà vẫn bốc hàng cho họ. Tại tòa sơ thẩm, A, B, C thừa nhận mình đã cùng D trộm cắp.
          Như vậy, A, B, C đã nhận tội ở sơ thẩm. Trong tình huống này, A, B, C vẫn có thể khai tại phúc thẩm không biết việc mình làm là trộm cắp, vì công việc của họ vẫn được người ta thuê làm vào đêm tối, người thuê không nói với họ là cái container không phải của họ. Có nhiều người như A, B, C. Lần đầu tiên bị công an điều tra. Cứ nghĩ là nhận tội sẽ được xem xét mà không biết trình bày, phản đối hay đề nghị gì. Rõ ràng một luật sư kinh nghiệm hoàn toàn có thể hướng dẫn A, B, C khai lại tại phúc thẩm sau khi đã kháng cáo kêu oan.
          Việc nhận tội ở sơ thẩm, kêu oan ở phúc thẩm hoàn toàn có thể xảy ra. Ở sơ thẩm, bị cáo nhận tội là vì thiếu hiểu biết, không nhận thức được tình huống, muốn vụ án tuyên nhanh…Ở phúc thẩm, sau khi trải qua phiên tòa, bị cáo mới có thể nhận biết đầy đủ vụ việc, từ đó hình thành quan điểm thích hợp. Tất nhiên làm thẩm phán sẽ hỏi bị cáo sao khai như vậy? sao ở sơ thẩm khai khác? Rồi cả màn tranh luận với Viện Kiểm sát. Là người phải bảo vệ cho được kết quả kết tội, Viện Kiểm sát sẽ không ngồi yên nghe bị cáo nói. Bị cáo cần chuẩn bị tất cả những phần  này, đưa ra lời khai thực sự, chuẩn bị các câu trả lời, đồng thời đưa ra yêu cầu kêu oan. Thái độ tại phiên tòa cũng nên được điều tiết, do vậy cần có sự chuẩn bị tâm lý. Những việc này sẽ tốt hơn nếu có luật sư ở cấp phúc thẩm lường trước các câu hỏi, bày cách trả lời, tập huấn, hỗ trợ tinh thần...
Một số chia sẻ khi một bị cáo dự kiến kêu oan ở phúc thẩm sau khi tại phiên tòa sơ thẩm nhận tội:
1/Khi bị cáo nhận tội ở sơ thẩm, hoàn toàn có thể kêu oan ở phúc thẩm. Muốn vậy, bị cáo nhất định phải có luật sư phù hợp, trước tiên là lắng nghe lời trình bày của bị cáo, sau đó đưa ra đánh giá của mình, phương châm hành động cụ thể.
2/Nếu bị cáo và luật sư đồng ý với nhau là bị cáo nên kêu oan, bị cáo cần đưa ra yêu cầu với tòa án cấp phúc thẩm: Yêu cầu trả hồ sơ để xem xét lại hoặc thậm chí yêu cầu tuyên vô tội.
3/Những lời khai trước đó tại công an, tòa cấp sơ thẩm cần phải xem lại. Nếu cần có thể thay đổi lời khai. Trong trường hợp này, bị cáo cần phải có chứng cứ đủ sức nặng để tòa phúc thẩm trả hồ sơ, tương đương với việc không thể tuyên án.
4/Cũng có thể bị cáo giữ nguyên nội dung lời khai. Cái cần thay đổi trong tình huống này là cách lý giải về sự nhận thức tình huống, nghĩa là khẳng định không thể biết việc mình làm là phạm tội.
5/Giải thích tại sao lại nhận tội tại công an, tại phiên tòa sơ thẩm. “ Tôi chỉ muốn xử cho xong “, “ Tôi không nghĩ đã bị công an gọi lên lại không bị làm sao “, “ Tôi không nghĩ bị tuyên án nặng như vậy “ là các lời giải thích nghe tương đối được.
6/Bị cáo hãy xác định tòa phúc thẩm, Viện Kiểm sát sẽ quay bị cáo rất kĩ. Hãy chuẩn bị các câu trả lời, nội dung tranh luận. Cần phối hợp với luật sư để xác định câu hỏi dự kiến, câu trả lời cần thiết, nội dung tranh luận. Cũng cần chuẩn bị tâm lý, xác định một thái độ phù hợp, cơ bản là kiềm chế tại phiên tòa.