HÌNH SỰ: CÁCH LỢI DỤNG COVID 19 ĐỂ ĐƯỢC TỰ DO

HÌNH SỰ: CÁCH LỢI DỤNG COVID 19 ĐỂ ĐƯỢC TỰ DO
  • Bài viết của Luật sư Lê Vinh, Trưởng Văn phòng Luật sư Chương Dương, Đoàn Luật sư Hà Nội -
  • Thời điểm dịch hoành hành cũng là cơ hội tính tới việc chăm sóc người bị tạm giữ,tạm giam hay thay đổi biện pháp tạm giam
    Thời điểm dịch hoành hành cũng là cơ hội tính tới việc chăm sóc người bị tạm giữ,tạm giam hay thay đổi biện pháp tạm giam
Đến hôm nay, COVID 19 ảnh hưởng trầm trọng đến Việt Nam. Số ca mắc ở Việt Nam là 116. Ngành tòa án ngừng các buổi làm việc với đương sự từ đầu tháng Ba. Từ đầu năm mới Âm Lịch, người ra tòa, từ bị cáo đến người tham dự, đều phải đeo khẩu trang.
Trên thế giới, COVID 19 tung hoành ở Tây Âu, Bắc Mỹ. Cảnh sát Mỹ có thông điệp khuyên tội phạm không phạm tội vào thời điểm COVID 19. Họ cũng nói là sẽ giảm các hoạt động. Bên Ý, tù nhân phản đối tình trạng cắt giảm giờ thăm của người nhà. Bên Colombia, tù nhân nổi loạn phản đối điều kiện nhà tù thời kỳ dịch bệnh.
Tuy vậy, COVID 19 có vài tác dụng tốt. Với giới luật sư Việt Nam, khi ra tòa thời điểm này, họ phải kè kè cái khẩu trang. Trong các phiên tòa, luật sư có thể ngáp thoải mái vì cái khẩu trang đã che miệng cho họ.
Cũng vì COVID 19, các hoạt động điều tra, gọi hỏi, lấy cung phần nào giảm bớt. Người tố cáo hình sự ít đưa đơn. Việc trinh sát có lẽ cũng ít đi.
Có thực tế là rất ít người bị tạm giữ, tạm giam chú ý đến việc cần thích nghi với sự thay đổi môi trường sống. Khi bị tạm giữ, họ thụ động, mất phương hướng. Như trong một số bài viết và phần hỏi đáp mà người viết đăng lên web này, họ liên tục bị lấy lời khai. Đây thường là những lời khai quan trọng nhất, dùng để buộc tội họ. Họ thậm chí không biết từ chối khai điều bất lợi, không nhớ ra có luật sư nào có thể trợ giúp họ. Vì vậy, những vấn đề khác, như là làm sao để họ có thể thích nghi với môi trường mới, đặc trưng là thiếu thốn và tù túng, thường bị bỏ qua. Người bị tạm giữ, tạm giam thụ động với sức khỏe của mình. Người bên ngoài, từ người nhà cho đến luật sư may mắn được thuê trước, cũng ít khi chú ý tới điều này.
Người viết có một khách hàng từng bị tạm giam ở trại Cầu Diễn. Cứ như kinh nghiệm của anh ta, khi nhập trại, kiểu gì cũng được khám y tế. Người bị tạm giam thường nói đủ thứ bệnh, nào tiểu đường, huyết áp, động kinh... những thứ vốn dĩ không phải bệnh mãn tính và không có hồ sơ y tế theo dõi. Còn nếu có bệnh mãn tính, hẳn phải khai trung thực cho trại. Thông tin kiểu này rất có lợi cho người bị tạm giam khi cần. Anh/chị ta hoàn toàn có thể được chuyển từ buồng giam xuống buồng y tế, điều kiện rõ ràng tốt hơn. Một số trường hợp khác, được chuyển thẳng từ buồng giam ra bệnh viện bên ngoài, có người nhà chăm sóc, muốn ăn gì thì ăn. Cứ hết mỗi lệnh tạm giam ( thường từ 2 đến 4 tháng tùy loại tội ), người bị tạm giam được xem xét cho tại ngoại. Được vậy cũng một phần căn cứ vào thông tin về sức khỏe anh/chị ta.
Với tình hình COVID 19 đang lên cao trào như bây giờ, các cấp các ngành đều ưu tiên chống dịch. Cơ quan điều tra, kiểm sát, tòa án, trại giam cũng không ngoại lệ. Có thể dễ dàng đoán ra cái mà họ sẽ làm. Họ sẽ kiểm tra điều kiện trong trại tạm giam. Ngoài việc tăng cường sát trùng, khử khuẩn, lên phương án đối phó khi xuất hiện ca dịch trong trại giam, họ sẽ xem xét các trường hợp bị tạm giam. Những người có vấn đề về sức khỏe hẳn là đối tượng ưu tiên cho tại ngoại. Giảm mật độ người bị giam, giảm nguy cơ lây nhiễm, giảm áp lực với hệ thống y tế trại chắc chắn là việc các cơ quan tố tụng, trại giam tính đến lúc này.
Vì vậy, đây chính là lúc để người nhà người bị tạm giam thử xem họ có thể tại ngoại không, ít ra là chú trọng hơn đến sức khỏe người ở trong, coi như chung tay đẩy lùi dịch. Nên thử:
1.Thăm nuôi thường xuyên, động viên tinh thần người bị tạm giam.
2.Liên lạc với trại tạm giam để gửi khẩu tranh y tế, thuốc sát khuẩn, găng tay, ủng cao su vào trại, nếu có thể, theo đúng quy định trại. Nếu có thể, tăng cường dinh dưỡng cho người bị tạm giam, theo đúng quy định trại.
3.Gửi vào trại hồ sơ bệnh lý, hướng dẫn điều trị của bác sĩ, thuốc men… nếu có thể, theo đúng quy định trại.
4.Làm đơn, hoàn thiện thủ tục thay đổi biện pháp ngăn chặn. Nếu một trong những nội dung thể hiện trong đơn là tình trạng bệnh của người bị tạm giam, hãy gửi kèm đơn hồ sơ bệnh lý, hướng dẫn điều trị, đánh giá của bác sỹ.
Với người bị tạm giữ, nên nỗ lực để biện pháp tạm giam không được áp dụng nếu có thể. Nên trình bày với cơ quan điều tra hồ sơ bệnh lý của người bị tạm giữ, gửi kèm đơn xin không áp dụng biện pháp tạm giam của người nhà, nếu có thể.
Với người bị gọi hỏi, nên lợi dụng thời điểm COVID 19, cơ quan điều tra đang giãn tiếp xúc, nên củng cố phương án gỡ tội, tìm chứng cứ có lợi.
Nói chung, việc có một luật sư trợ giúp người bị tạm giam, tạm giữ, người bị gọi hỏi trong tình thế COVID 19 này là việc nên làm.