HÀNH CHÍNH:6 CÁCH ĐỂ HỘ GIA ĐÌNH ĐƯỢC ĐỀN BÙ THỎA ĐÁNG KHI CÓ KHIẾU KIỆN ĐÔNG NGƯỜI

HÀNH CHÍNH:6 CÁCH ĐỂ HỘ GIA ĐÌNH ĐƯỢC ĐỀN BÙ THỎA ĐÁNG KHI CÓ KHIẾU KIỆN ĐÔNG NGƯỜI
  • Bài viết của Luật sư Lê Vinh, Trưởng Văn phòng Luật sư Chương Dương, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội -
  • Lấy đất làm dự án có thể dẫn tới khiếu kiện đông người
    Lấy đất làm dự án có thể dẫn tới khiếu kiện đông người
            Hiện tại, khiếu kiện đông người liên quan đến thu hồi đất xây dựng dự án như là khu đô thị, sân golf, hạ tầng kĩ thuật… có vẻ giảm. Nhưng thực sự vẫn có. Ví dụ gần đây nhất là vụ việc tại Nghi Sơn, Hà Tĩnh khi có vài trăm người phản đối dự án xây dựng cảng Long Sơn. Các vụ khiếu kiện xuất phát từ thực tế là các dự án ảnh hưởng lớn đến đời sống, sinh hoạt của nhiều người. Mức đền bù nhà đất, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp… chưa thỏa đáng với một số người, nhất là khi họ so với giá bán một căn biệt thự xây trên đó. Không chắc việc thu hồi, đền bù nào cũng minh bạch. Ngoài ra, các thành phần cơ hội chính trị trong, ngoài nước tăng cường kích động người dân… cũng làm mọi việc rối lên.
            Đứng trên khía cạnh pháp lý, việc khiếu kiện trở nên đông người, việc khiếu kiện đông người trở nên nghiêm trọng có nguyên do của nó. Một sự việc như là thu hồi đất, đền bù xây dựng dự án là một tác động riêng lẻ của chính quyền, thông qua Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng lên một hộ gia đình. Nhưng mà do các hộ gia đình thường cùng nằm trên một khu vực, người nọ kháo người kia, vô hình chung thành đông người đối phó với Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng ( và cả các cơ quan khác, như công an chẳng hạn ). Một đám đông luôn tạo ra căng thẳng. Vậy là căng thẳng, thực ra không đáng có, giữa các hộ bị lấy đất và chính quyền xảy ra.
            Điểm nữa là việc đền bù, giải phóng mặt bằng là một việc hành chính. Có nhiều quyết định, hành vi hành chính liên quan. Hộ gia đình bị lấy đất chỉ nên quan tâm đến phương án đền bù, tiền đền bù, tiền hổ trợ, căn cứ áp dụng việc đền bù với hộ gia đình mình. Những thứ khác, như là thẩm quyền ra quyết định, hình thức văn bản hành chính, trình tự thực hiện công bố thông tin, trả tiền đền bù, tiếp nhận khiếu nại… là những thứ phụ, không cần quan tâm. Hộ gia đình cũng nên quan tâm tới thời hiệu, từ khi nhận quyết định áp mức giá bồi thường đến hết 30 ngày là quãng thời gian khiếu kiện. Bỏ qua thời gian này, để vụ việc được xem xét là khó rồi.
           Giới luật sư cũng nên tự xem lại mình. Luật sư tham gia các vụ đền bù giải phóng mặt bằng với số lượng tương đối ít, lại đảm nhiệm nhiều hộ. Mỗi hộ là quá trình sử dụng đất, mặt bằng pháp lý khác nhau. Mỗi hộ là một yêu cầu tương ứng với thực tế hộ đó. Tuy vậy, chỉ một cái đơn chung, kèm theo một mớ phô tô giấy tờ đất, không giải thích, không trích dẫn luật, yêu cầu không chắc phù hợp … dẫn đến việc đơn từ của luật sư không được xem xét thỏa đáng.
            Nhìn chung với vụ đền bù giải tỏa dẫn đến khiếu kiện đông người, các hộ bị lấy đất nên xác định đó là việc liên quan tới riêng gia đình mình. Tất nhiên, tập hợp nhau lại để có thông tin, hiểu biết pháp luật, có đường hướng đúng ( hai cái đầu hơn một cái đầu ) là điều tốt, nhưng nên nhớ: Chính quyền giải quyết riêng từng trường hợp, với yêu cầu, thực tế sử dụng đất riêng biệt. Từ cách nhìn nhận đó mới có thể có cách giải quyết việc thỏa đáng.
            Một số chia sẻ với các hộ gia đình bị lấy đất liên quan đến một vụ khiếu kiện đông người:
1/Nên tập hợp đầy đủ thông tin về việc đền bù giải phóng mặt bằng. Nên có trong tay: Thông báo triển khai dự án, sơ đồ, các quyết định liên quan, phương án đền bù… Sớm liên hệ luật sư khi có thông tin dự án.
2/Nên nhớ đây là việc của riêng từng hộ gia đình bị lấy đất. Tham gia các cuộc họp, đối thoại có số đông chỉ nhằm có thông tin. Không tham gia những hoạt động thái quá như gây rối trật tự, ngăn cản nhà chức trách, hô hào…
3/Không cần thiết cản trở nhà chức trách trong việc đo đạc, kiểm đếm, định giá tài sản trên đất. Nỗ lực chứng minh tài sản trên đất giá trị tới mức nào.
4/Do là việc riêng của hộ gia đình mình, nên làm thủ tục ủy quyền cho một người đứng đơn. Nên có đơn từ với yêu cầu cụ thể. Yêu cầu nên chuẩn xác, phù hợp với hoàn cảnh hộ gia đình mình. Kèm theo đơn nên là bộ hồ sơ, với giải thích rõ ràng, kể cả trích dẫn văn bản luật.
5/Đền bù giải phóng mặt bằng là một quá trình với những thời điểm khác nhau. Hiểu rõ quá trình này để tác động đúng thời điểm. Ví dụ như sau khi kiểm đếm là quá trình nhà chức trách xem xét nguồn gốc đất, nên có đơn từ giải thích tính hợp pháp, chính đáng trong việc sử dụng đất của gia đình mình.
6/Chú ý vấn đề thời hiệu khiếu kiện. Nên đưa sự việc ra tòa án hành chính đúng lúc. Hộ gia đình bị lấy đất nên có luật sư trợ giúp trong cả quá trình từ khi có dự án đến khi đưa vụ việc ra tòa hành chính.