DÂN SỰ:CÁCH ĐỂ NGƯỜI ĐI KIỆN ĐÁNH GIÁ THẮNG THUA

DÂN SỰ:CÁCH ĐỂ NGƯỜI ĐI KIỆN ĐÁNH GIÁ THẮNG THUA
  • Bài viết của Luật sư Lê Vinh, Trưởng Văn phòng Luật sư Chương Dương, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội -
  • Đánh giá chứng cứ mình có rất quan trọng trước khi kiện
    Đánh giá chứng cứ mình có rất quan trọng trước khi kiện
            Chúng tôi khuyên người đi kiện nghĩ kĩ xem có nên kiện không? Không nên vì có thể bỏ qua việc đó, đời có nhiều thứ phải bảo vệ, phấn đấu. Không nên cũng có thể vì không kiện được, nếu kiện sẽ thua, hoặc không đủ tiền theo kiện… Tất nhiên, có quan điểm biết thua vẫn kiện. Nguyên đơn sẽ nhận được một bản án dứt điểm vụ việc, đỡ nghĩ ngợi, ám ảnh. Hoặc thậm chí lợi dụng tình thế đưa ra giải pháp hòa giải rút đơn, nhận một lợi ích vật chất đủ để hài lòng…
            Đánh giá thắng thua là một trong những cái quan trọng để xem có nên kiện không. Trong một vụ án dân sự, kinh doanh – thương mại, hành chính, lao động, việc thắng thua phụ thuộc nhiều thứ. Có thể là yêu cầu kiện đã chuẩn chưa? Đã đầy đủ chứng cứ mà tòa sẽ yêu cầu chưa? ( hợp đồng, giấy biên nhận, trích lục thửa đất, công chứng sổ đỏ, tên tuổi, địa chỉ bị đơn, người có quyền lợi – nghĩa vụ liên quan…). Còn thời hiệu để kiện không? Thậm chí có đủ tiền theo kiện không? Nếu không đủ tỉnh táo, việc đáng thua mười mươi, hoặc năm ăn năm thua mà vẫn cứ nghĩ là mình phải thắng sẽ dẫn đến tình trạng tốn tiền theo kiện, stress nặng khi thua, mà có khi bỏ qua cơ hội vớt vát đấu hòa.
            Đánh giá thắng thua gồm đánh giá những thứ gì? Trước tiên, bạn nên đánh giá nội dung. Sau đó, bạn nên đánh giá thủ tục. Cuối cùng, bạn nên xác định chi phí theo kiện là bao nhiêu.
            Đánh giá nội dung thế nào? Đầu tiên, bạn nên xác định: Với những gì xảy ra với bạn, với những thứ bạn có trong tay, tranh chấp là tranh chấp gì? Đó có thể là tranh chấp dân sự, tranh chấp hôn nhân – gia đình, kinh doanh – thương mại, lao động. Mỗi thứ lại gồm nhiều tranh chấp nhỏ hơn. Ví dụ tranh chấp dân sự có thể là tranh chấp về quyền sở hữu với tài sản, tranh chấp về hợp đồng dân sự, tranh chấp thừa kế…Tranh chấp hôn nhân - gia đình có thể là ly hôn, chia tài sản khi ly hôn, thay đổi người nuôi con… Tranh chấp kinh doanh – thương mại có thể là tranh chấp trong kinh doanh, tranh chấp giữa các thành viên công ty…Tranh chấp về lao động có thể là tranh chấp về sa thải, bồi thường thiệt hại khi chấm dứt hợp đồng, tranh chấp về bảo hiểm xã hội …
            Sau khi xác định được tranh chấp, bạn nên nghĩ xem đưa ra yêu cầu gì. Khi kiện, có nhiều yêu cầu khác nhau để lựa chọn. Vấn đề bạn chọn yêu cầu nào? Chọn đúng yêu cầu có thể quyết định thắng thua. Ví dụ: Một vụ đòi nhà đất, nếu yêu cầu đòi nhà đất thì cơ hội thắng của bạn sẽ cao. Nhưng nếu yêu cầu hủy sổ đỏ cấp cho bị đơn đang ở trên đó thì cơ hội thắng của bạn sẽ thấp, là vì cơ quan nhà nước cấp sổ đỏ dễ dàng chứng minh là làm đúng quy trình.
            Vậy còn đánh giá thủ tục? Kiện cáo nghĩa là bạn phải vượt qua rừng thủ tục. Thủ tục có thể là: Chứng minh sự tồn tại của tài sản tranh chấp: Đất thì có sổ đỏ không? Không sổ đỏ thì có tên trên sổ địa chính không? Chứng minh sự tồn tại của quan hệ tranh chấp: Có việc vay mượn không? Nếu có thì giấy tờ vay đâu? Giấy tờ vay có phải bản chính không? Chứng minh sự tồn tại của chính những người bạn kiện: Bị đơn thường trú ở đâu? Có xác nhận của công an xã không? Thêm nữa, để một yêu cầu được tòa án chấp thuận, bạn phải có chứng cứ trong tay. Đó có thể là đoạn clip quay cảnh tài sản bị đập phá, một vài tin nhắn gạ gẫm, tên nhãn hiệu gây nhầm lẫn… Những thứ này phải được chuyển hóa để đảm bảo ba tính: Tính khách quan – Tính có liên quan – Tính hợp pháp mà một chứng cứ phải có.
            Tiền là thứ cuối cùng mà người đi kiện nên tính tới. Tòa chỉ bắt đầu phân xử khi bạn nộp tạm ứng án phí. Thường chiếm 2 – 2,5% số tiền bạn đòi. Ví dụ đòi mảnh đất 3 tỉ, số tiền tạm ứng án phí có lẽ khoảng 75 triệu. Lẽ nhiên có một thang bảng tính chính xác. Ngoài tạm ứng án phí, bạn cũng có thể phải chi cho việc giám định, định giá, rồi thuê thày thợ củng cố hồ sơ …
            Tóm lại, trước khi kiện, một người nên đánh giá thắng thua. Thắng thì nên kiện. Một số chia sẻ:
1/Xác định kiện gì? Đòi tài sản? Nhà đất? Lương, thu nhập bị mất? Buộc chấm dứt việc vi phạm? Buộc xin lỗi? … Từ đó đối chiếu với cái đã có trong tay, như giấy tờ, hồ sơ, tin nhắn, email, ghi âm, hình ảnh… Đồng thời xác định cần thêm gì?
2/Với những thứ có trong tay, nên xem chúng có trực tiếp ủng hộ cho yêu cầu của mình khi kiện không? Ví dụ khi đòi nhà đất, bạn có bản án của tòa chia cho bạn diện tích nhà đất đó, sau đó phần đất này lại bị người khác chiếm hữu không có căn cứ, trường hợp này, bản án chia nhà đất cho bạn là sự ủng hộ trực tiếp yêu cầu đòi nhà đất.
3/Nên xác định bị đơn là ai? Người có quyền lợi – nghĩa vụ liên quan là ai? Người có thể làm chứng cho mình? Bạn phải lên danh sách những người này, biết càng nhiều càng tốt địa chỉ của họ.
4/Tiền là thứ bạn nên chuẩn bị để chi phí cho quá trình giải quyết vụ án. Hãy áng chừng các khoản tạm ứng án phí, chi phí giám định, chi phí thuê luật sư…Nếu không gom đủ tiền theo kiện, ít ra bạn cũng nên chứng minh mình không thuộc diện đóng tạm ứng án phí.
5/Những thứ như băng ghi âm, hình ảnh, email, đoạn tin nhắn… nên xem xét lại và nên có lý giải tại sao có được? liên quan như thế nào tới vụ việc của bạn?
6/Nên có một luật sư để cùng bạn tổng hợp, lý giải, chuyển hóa, đánh giá chứng cứ bạn có, yêu cầu bạn nên đưa ra tại tòa, từ đó nắm được khả năng thắng thua và xác định bước đi phù hợp.